Xuân Diệu : Chúng ta nay trong cuộc thế ao tù – Nhà văn Vu Gia Xuân Diệu (trái) và vợ chồng Huy Cận tại Chiến khu Việt Bắc 1953

Xuân Diệu (trái) và vợ chồng Huy Cận tại Chiến khu Việt Bắc 1953

Nhà văn Vu Gia

Bài Đấu tranh, ngoài những câu Phan Cự Đệ đã trích và khen nức nở như vừa được dẫn lại ở trên, Phan Cự Đệ còn viết: “Trong những nhà thơ lớp trước chuyển mình tham gia cách mạng, Xuân Diệu là một trong những người gắn bó với Đảng, với chế độ một cách chân thành. Xuân Diệu có ý thức rõ ràng về trách nhiệm người thi sĩ trong chế độ mới:

Tôi biết tôi người lính trong hàng trận

Không phải gậy tòe đầu, mà mũi tên vót nhọn

Không phải sỏi lăn lóc mà viên gạch xây nhà” [172, 215].

Tham gia cách mạng là vì nghĩa lớn, vì độc lập tự do cho dân tộc, chứ phải vì “vinh thân phì gia” đâu mà chuyển mình với không chuyển mình. Nếu nói “những nhà thơ lớp trước” trong đó có Xuân Diệu xuất thân từ thành phần tiểu tư sản, từ nhà trường của bọn đế quốc sài lang cũng không đúng, bởi những người lãnh đạo Đảng ngày ấy phần lớn xuất thân từ con nhà quan, con nhà có của ăn của để và phần lớn được học ở nhà trường của bọn đế quốc sài lang hết đấy chứ. Sau Cách mạng Tháng Tám, nhiều người học thành tài ở trong và ngoài nước đều tự nguyện đứng dưới ngọn cờ vẻ vang của Đảng để chống xâm lăng, như Tạ Quang Bửu, Nguyễn Hữu Thọ, Huỳnh Tấn Phát, Trần Đại Nghĩa, Phạm Ngọc Thạch, Tôn Thất Tùng… Họ có chuyển mình chuyển cốt chi đâu, mà Xuân Diệu phải “chuyển mình tham gia cách mạng”, nhất là Xuân Diệu đã tham gia Việt Minh trước Cách mạng Tháng Tám. Nói Xuân Diệu “chuyển mình” là đánh giá chưa đúng về lòng yêu nước và sự giác ngộ cách mạng của Xuân Diệu.

Bàn thờ Xuân Diệu và vợ chồng Huy Cận tại nhà riêng ở Hà Nội
error: Bạn muốn copy ? Đăng ký làm thành viên
X