Buổi làm việc khoa học sau khi xuất bản cuốn sách “Họ Trịnh trong tiến trình lịch sử Việt Nam”

Buổi làm việc khoa học sau khi xuất bản cuốn sách “Họ Trịnh trong tiến trình lịch sử Việt Nam”

Nhà nghiên cứu Tuệ Nhã.

 

cuốn sách “Họ Trịnh trong tiến trình lịch sử Việt Nam” Cuốn sách “Họ Trịnh trong tiến trình lịch sử Việt Nam”. 

Thời gian: Ngày 19 tháng 01 năm 2026
Địa điểm: Trụ sở Tạp chí Văn nghệ Quân đội, số 4 Lý Nam Đế, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội

Thành phần tham dự:

– Ban Chỉ đạo, Hội đồng biên soạn sách:
Ông Phùng Văn Khai – Nhà văn, Tổng Biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội, Trưởng Ban Chỉ đạo – Trưởng Ban Biên soạn công trình

– Hội đồng khoa học công trình

– Các nhà sử học, nhà khoa học, giáo sư, tiến sĩ, nhà nghiên cứu tham gia biên soạn:
Ông Nguyễn Ma Lôi; bà Bảo Thơ; bà Tuệ Nhã cùng các cộng tác viên khoa học.

– Đại diện dòng họ Trịnh:
Ông Trịnh Ngọc Dũng; ông Trịnh Bá Uy cùng đại diện một số chi họ và các cơ quan, đơn vị liên quan

– Các cá nhân tiêu biểu có đóng góp nổi bật cho công trình.

I. MỞ ĐẦU

Ngày 19 tháng 01 năm 2026, tại trụ sở Tạp chí Văn nghệ Quân đội, buổi làm việc đầu tiên sau khi xuất bản cuốn sách “Họ Trịnh trong tiến trình lịch sử Việt Nam” đã được tổ chức trong không khí nghiêm túc, trách nhiệm và khoa học.

II. CÁC Ý KIẾN PHÁT BIỂU TẠI BUỔI LÀM VIỆC:

Ý kiến phát biểu của nhà văn Phùng Văn Khai
Trưởng Ban Biên soạn sách

Tôi cho rằng giá trị lớn nhất của cuốn sách ‘Họ Trịnh trong tiến trình lịch sử Việt Nam’ không chỉ nằm ở quy mô gần một nghìn trang hay ở khối lượng tư liệu phong phú, mà trước hết ở tinh thần làm việc hết sức công phu, chỉn chu và thận trọng của tập thể tham gia biên soạn. Trong một thời gian tương đối dài, với tốc độ làm việc liên tục, cần mẫn, các nhà khoa học, nhà sử học, nhà nghiên cứu đã dành trọn tâm huyết để khảo cứu tư liệu, điền dã thực địa, đối chiếu, phản biện và tự phản biện, không vội vàng kết luận, không né tránh những vấn đề phức tạp của lịch sử. Chính tinh thần trách nhiệm cao, thái độ khoa học nghiêm túc và sự kiên trì bền bỉ đó đã giúp công trình đạt được độ tin cậy, chiều sâu và tính thuyết phục cần thiết, xứng đáng là một công trình nghiên cứu lịch sử có giá trị lâu dài.

Từ những yêu cầu đó có thể khẳng định, cuốn sách “Họ Trịnh trong tiến trình lịch sử Việt Nam” là một công trình nghiên cứu đáp ứng đầy đủ các chuẩn mực của chất lượng khoa học. Công trình bảo đảm tính chính xác, trung thực trong việc sử dụng tư liệu; các nhận định và kết luận được xây dựng trên cơ sở khách quan, dựa vào chứng cứ khoa học. Quá trình nghiên cứu vận dụng phương pháp phù hợp, nhất quán và có khả năng kiểm chứng; lập luận được triển khai logic, chặt chẽ, có liên kết nội tại giữa tư liệu, phân tích và kết luận. Đồng thời, công trình còn thể hiện giá trị học thuật và đóng góp mới, góp phần bổ sung tri thức và làm rõ nhiều vấn đề lịch sử còn có những cách tiếp cận khác nhau. Chính những yếu tố đó làm nên độ tin cậy, chiều sâu và giá trị lâu dài của công trình đối với khoa học lịch sử và đời sống xã hội.

 

 

Ý kiến phát biểu của nhà nghiên cứu Nguyễn Ma Lôi

Từ góc độ nghiên cứu lịch sử, tôi cho rằng cuốn sách ‘Họ Trịnh trong tiến trình lịch sử Việt Nam’ là một công trình được thực hiện với thái độ khoa học nghiêm túc và tinh thần trách nhiệm cao. Quá trình biên soạn cho thấy sự kiên trì trong khảo cứu tư liệu, sự thận trọng trong đánh giá và đặc biệt là ý thức đặt mỗi nhân vật, mỗi sự kiện vào đúng bối cảnh lịch sử cụ thể. Tập thể tác giả đã tránh được cách tiếp cận cảm tính, đồng thời mạnh dạn đối thoại với những vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau. Đây là điểm đáng ghi nhận, góp phần nâng cao giá trị khoa học và tính thuyết phục của công trình.

 

Ý kiến phát biểu của nhà nghiên cứu Tuệ Nhã

Tôi tiếp cận công trình “Họ Trịnh trong tiến trình lịch sử Việt Nam” không chỉ từ góc độ nghiên cứu lịch sử mà còn từ chiều sâu văn hóa dòng tộc. Trong quá trình tham gia biên soạn, có thể nhận thấy rõ nỗ lực bền bỉ của tập thể tác giả trong việc phục dựng và làm sáng tỏ các giá trị văn hóa, đạo lý và gia phong của họ Trịnh qua nhiều thế hệ, trên cơ sở hệ thống tư liệu lịch sử xác thực và được kiểm chứng. Cuốn sách là sự kết tinh công sức nghiên cứu lâu dài của mỗi người bằng quá trình lao động chữ nghĩa âm thầm nhưng đầy tâm huyết. Chính sự tích lũy, chắt lọc và hội tụ đó đã tạo nên chiều sâu và tính đa thanh học thuật cho công trình. Qua đó, cuốn sách góp phần kết nối lịch sử với ký ức cộng đồng, giúp các thế hệ hôm nay hiểu rõ hơn về cội nguồn, ý thức trách nhiệm gìn giữ truyền thống và bản sắc văn hóa dân tộc. Đây là một đóng góp có ý nghĩa lâu dài về phương diện lịch sử, văn hóa – xã hội.

 

 

Ý kiến phát biểu của ông Trịnh Ngọc Dũng
Đại diện dòng họ Trịnh

Thay mặt đại diện dòng họ Trịnh, tôi xin bày tỏ sự trân trọng và lời cảm ơn chân thành tới Ban Chỉ đạo, Hội đồng khoa học và toàn thể các nhà khoa học, nhà sử học, nhà nghiên cứu đã dành nhiều thời gian dụng công nghiên cứu, biên soạn cuốn sách ‘Họ Trịnh trong tiến trình lịch sử Việt Nam’. Chúng tôi đặc biệt trân trọng tinh thần làm việc khoa học nghiêm túc, khách quan, thận trọng của tập thể tác giả, không né tránh những vấn đề phức tạp của lịch sử, đồng thời đặt dòng họ Trịnh trong chỉnh thể lịch sử dân tộc một cách công bằng và có trách nhiệm. Công trình không chỉ giúp con cháu họ Trịnh hiểu rõ hơn về lịch sử của dòng họ mình, mà còn góp phần quan trọng vào việc nhận thức đầy đủ, đúng đắn hơn về một giai đoạn lịch sử của đất nước. Đây là một công trình có giá trị lâu dài, đáng được trân trọng và tiếp tục phát huy.

Các đại biểu đều khẳng định rằng, buổi làm việc đã thể hiện sự trân trọng sâu sắc đối với một công trình nghiên cứu lịch sử – văn hóa có quy mô lớn, hàm lượng khoa học cao, được đầu tư hết sức công phu cả về trí tuệ, thời gian và tâm huyết của một tập thể các nhà khoa học, nhà sử học, nhà nghiên cứu trong và ngoài quân đội.

Mục đích của buổi làm việc nhằm đánh giá bước đầu kết quả công trình; khẳng định ý nghĩa khoa học, lịch sử và xã hội của cuốn sách; ghi nhận, biểu dương những nỗ lực nổi bật của tập thể và cá nhân tiêu biểu; đồng thời trao đổi, thống nhất định hướng phát huy giá trị công trình trong thời gian tới.

III. KHẲNG ĐỊNH TÍNH CHẤT, QUY MÔ VÀ GIÁ TRỊ KHOA HỌC CỦA CÔNG TRÌNH

Các ý kiến phát biểu tại buổi làm việc thống nhất khẳng định đây là một công trình nghiên cứu công phu, nghiêm túc, được triển khai bài bản, có tổ chức, có phản biện khoa học chặt chẽ.

Cuốn sách có quy mô gần 1.000 trang, là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều thế hệ nhà sử học, nhà khoa học, giáo sư, tiến sĩ và các nhà nghiên cứu chuyên sâu. Công trình không chỉ hệ thống hóa một khối lượng tư liệu đồ sộ liên quan đến họ Trịnh mà còn đặt dòng họ này trong mối quan hệ biện chứng với tiến trình lịch sử dân tộc Việt Nam qua nhiều thế kỷ, từ đó góp phần nhận diện khách quan, khoa học vai trò lịch sử của họ Trịnh.

IV.QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU: CÔNG PHU – KIÊN TRÌ – TRÁCH NHIỆM

Buổi làm việc đặc biệt nhấn mạnh quá trình hình thành công trình như một minh chứng sinh động cho tinh thần lao động khoa học nghiêm túc, bền bỉ và đầy trách nhiệm. Tập thể nghiên cứu đã tổ chức nhiều đợt điền dã thực địa tại các địa phương gắn với dấu ấn lịch sử của họ Trịnh; trực tiếp khảo sát hệ thống di tích, văn bia, gia phả, thư tịch cổ; đồng thời gặp gỡ, trao đổi, lắng nghe tâm tư, tình cảm và ký ức lịch sử được lưu giữ trong cộng đồng nhân dân.

Đánh giá nội dung và đóng góp mới:

Các đại biểu thống nhất đánh giá cao những đóng góp mới của cuốn sách trên các phương diện:

1. Về tư liệu:
Công trình đã tập hợp, hệ thống hóa và đối chiếu khối lượng lớn tư liệu lịch sử trong nước và quốc tế, trong đó có nhiều tư liệu quý hiếm, được khai thác, giải mã một cách khoa học.

2. Về cách tiếp cận:
Cuốn sách tiếp cận lịch sử họ Trịnh trong chỉnh thể lịch sử dân tộc, tránh cách nhìn phiến diện hay cảm tính, góp phần làm sáng tỏ cả những đóng góp tích cực và những giới hạn lịch sử khách quan của dòng họ này.

3. Về ý nghĩa xã hội:
Công trình không chỉ phục vụ nghiên cứu chuyên sâu mà còn góp phần nâng tầm nhận thức lịch sử trong cộng đồng, thúc đẩy tinh thần tôn trọng sự thật lịch sử và đối thoại học thuật.

V.BIỂU DƯƠNG NHỮNG ĐÓNG GÓP TIÊU BIỂU

Tại buổi làm việc, Ban Chỉ đạo và Hội đồng khoa học đã biểu dương tinh thần trách nhiệm, lòng đam mê lịch sử và sự cống hiến bền bỉ của toàn thể tập thể tham gia công trình.

Đặc biệt, buổi làm việc ghi nhận và biểu dương bà Bảo Thơ và bà Tuệ Nhã – những cá nhân tiêu biểu thể hiện lòng say mê nghiên cứu lịch sử, tinh thần làm việc nghiêm túc, kịp thời, tôn trọng dữ kiện khoa học và giàu tính nhân văn. Nhà văn Phùng Văn Khai nhấn mạnh: “Chính sự tận tâm, bền bỉ và tinh thần trách nhiệm của những người như Bảo Thơ, Tuệ Nhã đã góp phần quan trọng tạo nên chiều sâu và sức thuyết phục của công trình.”

VI.Ý NGHĨA VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT HUY GIÁ TRỊ CÔNG TRÌNH

Buổi làm việc thống nhất nhận định rằng, việc xuất bản cuốn sách “Họ Trịnh trong tiến trình lịch sử Việt Nam” không phải là điểm kết thúc mà là một dấu mốc quan trọng mở ra giai đoạn mới trong nghiên cứu và phổ biến lịch sử.

Trong thời gian tới, các đại biểu thống nhất:
– Tiếp tục tổ chức các tọa đàm, hội thảo giới thiệu công trình
– Khai thác giá trị cuốn sách trong giáo dục lịch sử và văn hóa
– Bổ sung, cập nhật tư liệu mới, mở rộng hướng nghiên cứu liên ngành

KẾT LUẬN

Buổi làm việc này đã khẳng định rõ rằng: chỉ với tinh thần làm việc rốt ráo, quyết liệt, kiên trì bền bỉ và trách nhiệm cao, cùng sự chung sức của một tập thể khoa học tâm huyết, mới có thể hình thành nên một công trình đồ sộ, nghiêm túc và có giá trị lâu dài như “Họ Trịnh trong tiến trình lịch sử Việt Nam”.

Buổi làm việc kết thúc trong sự thống nhất cao, niềm tin vững chắc và quyết tâm tiếp tục phát huy giá trị công trình vì khoa học lịch sử và lợi ích chung của xã hội.

 

 

     


     

Bài trướcTrương Hống, Trương Hát: Nhị vị danh tướng hóa Thánh Tam Giang – Tác giả: Đại tá, Nhà văn Phùng Văn Khai
Bài tiếp theoLong Biên Hầu Phạm Tu, danh tướng đất Thăng Long – Tác giả: Đại tá, Nhà văn Phùng Văn Khai

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây