Phát huy giá trị văn hóa lịch sử: Trên quê hương Trạng nguyên Nguyễn Hiền

(Hướng tới Tọa đàm khoa học về thân thế, cuộc đời và sự nghiệp của Trạng nguyên Nguyễn Hiền)

Vừa qua, tại số 4 Lý Nam Đế – Hà Nội, nhà văn Phùng Văn Khai – Phó Tổng biên tập Tạp chí Văn nghệ Quân đội đã có cuộc trò chuyện, phỏng vấn với đại diện lãnh đạo xã Nam Thắng, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định và PGS.TS Đỗ Lai Thúy – Viện trưởng Viện Nhân học Văn hóa về tổ chức Tọa đàm về thân thế, cuộc đời và sự nghiệp của Trạng nguyên Nguyễn Hiền – vị Trạng Nguyên trẻ tuổi nhất Việt Nam, niềm tự hào của quê hương Nam Thắng, Nam Trực, Nam Định. Phóng viên Bảo Thơ ghi từ cuộc trò chuyện.

Kham va bai vi tho Trang nguyen Nguyen Hien - Phát huy giá trị văn hóa lịch sử: Trên quê hương Trạng nguyên Nguyễn Hiền

Về phía xã Nam Thắng, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định có ông Phạm Văn Soái – Bí thư Đảng ủy xã; ông Đỗ Văn Đạt – Chủ tịch xã cùng các cán bộ xã đã có cuộc làm việc nghiêm túc, mong muốn được phối hợp với Viện Nhân học Văn hóa và nhà văn Phùng Văn Khai tổ chức thực hiện một buổi Tọa đàm khoa học về Trạng nguyên Nguyễn Hiền tại địa phương.

Mong muốn và kế hoạch làm việc của lãnh đạo và nhân dân xã Nam Thắng, huyện Nam Trực là rất ý nghĩa, đã phát huy đúng tinh thần của Hội nghị Văn hóa Toàn quốc năm 2021 về vị trí, vai trò của văn hóa trong phát triển đất nước. Lãnh đạo xã đã chủ động phối hợp với các cơ quan, tổ chức và các cá nhân có uy tín, chính thống và làm việc nghiêm túc như Viện Nhân học Văn hóa, nhà văn Phùng Văn Khai và các nhà khoa học, nhà nghiên cứu sử học để có thể thực hiện một buổi Tọa đàm đúng với tinh thần và tầm vóc của cụ Trạng nguyên Nguyễn Hiền.

bia da Trang nguyen Nguyen Hien min - Phát huy giá trị văn hóa lịch sử: Trên quê hương Trạng nguyên Nguyễn Hiền

Nhà văn Phùng Văn Khai: Thưa đồng chí Bí thư xã Phạm Văn Soái, đối với quê hương của chúng ta, Trạng Nguyên Nguyễn Hiền là một nhân vật văn hóa lịch sử rất  quan trọng. Cụ là một tấm gương học hành đỗ đạt, ra làm quan và được nhân dân suy tôn, đền thờ cụ đã được công nhận là Di tích lịch sử quốc gia. Với tư cách là người con địa phương, là lãnh đạo địa phương thì đồng chí ý thức như thế nào về phát huy giá trị truyền thống cũng như về thân thế, cuộc đời và sự nghiệp của Trạng nguyên Nguyễn Hiền với quê hương hôm nay?

den tho min - Phát huy giá trị văn hóa lịch sử: Trên quê hương Trạng nguyên Nguyễn Hiền

Ông Phạm Văn Soái: Thưa các anh, đối với Danh nhân Trạng nguyên Nguyễn Hiền quê xã Nam Thắng, huyện Trực, tỉnh Nam Định. Theo chính sử để lại, được các cấp, các ngành quan tâm, năm 1994, đền thờ Trạng nguyên Nguyễn Hiền được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cấp bằng Di tích Lịch sử Văn hóa cấp Quốc gia. Từ đó đến nay là tròn 30 năm, địa phương được sự quan tâm của các cấp, các ngành và nhân dân tiếp tục huy động mọi nguồn lực để nâng cấp các hạng mục công trình trong khuôn viên của đền thờ quan Trạng. Hàng năm. địa phương cũng tổ chức Lễ hội truyền thống từ ngày 14 đến ngày 16 tháng 8 âm lịch để tri ân công đức của Trạng nguyên Nguyễn Hiền với quê hương, đất nước và giáo dục truyền thống hiếu học cho thế hệ trẻ của người dân Nam Thắng, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định nói riêng và cả nước nói chung. Nguyện vọng của địa phương tới đây là đón nhận Lễ Kỷ niệm 30 năm được xếp hạng Di tích Lịch sử Văn hóa cấp Quốc gia. Sau Lễ Kỷ niệm này tiếp tục đề nghị các cấp, các ngành quan tâm đầu tư nâng cấp các công trình, hạng mục và trình các cấp, các ngành đề nghị Thủ tướng Chính phủ nâng cấp từ Di tích Lịch sử Văn hóa cấp Quốc gia lên Di tích Lịch sử đặc biệt cấp Quốc gia để tiếp tục giáo dục truyền thống hiếu học của ngài và công đức của ngài với quê hương đất nước.

dinh min - Phát huy giá trị văn hóa lịch sử: Trên quê hương Trạng nguyên Nguyễn Hiền

Nhà văn Phùng Văn Khai: Thưa đồng chí Chủ tịch xã Đỗ Văn Đạt, vừa rồi đồng chí Bí thư đã khái quát rất rõ ràng ý nghĩa cũng như đóng góp của Danh nhân văn hóa lịch sử Trạng nguyên Nguyễn Hiền. Với góc độ chính quyền địa phương, thời gian qua các anh đã có những cách thức thế nào để giúp thế hệ trẻ hiểu được phải phấn đấu học tập tốt xứng với truyền thống của quê hương Nam Thắng, Nam Trực, nơi có Trạng Nguyên Nguyễn Hiền? Trong đợt tới, các anh có nguyện vọng gì khi mời các nhà khoa học và cơ quan chức năng có thẩm quyền để chúng ta tôn vinh tầm mức cao hơn cho cụ Nguyễn Hiền và từ sự tôn vinh đó góp phần giáo dục truyền thống, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc đúng như định hướng của Đảng sau Hội nghị Văn hóa Toàn quốc lần thứ hai?

le hoi min - Phát huy giá trị văn hóa lịch sử: Trên quê hương Trạng nguyên Nguyễn HiềnLễ hội đền thờ Trạng nguyên Nguyễn Hiền, thôn Dương A, xã Nam Thắng, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định.

Ông Đỗ Văn Đạt: Thưa các anh chị, đối với quê hương Nam Thắng luôn rất tự hào là nơi Trạng nguyên Nguyễn Hiền sinh ra và lớn lên. Kể từ khi được công nhận Di tích Lịch sử Văn hóa cấp Quốc gia. Đảng bộ chính quyền nhân dân xã Nam thắng thường xuyên phát huy giá trị của Di tích. Đặc biệt trong những năm qua, thực hiện Nghị quyết của Đảng về phát phuy giá trị văn hóa, địa phương đang tập trung đầu tư cơ sở vật chất cho đền thờ Trạng Nguyên Nguyễn Hiền. Đến thời điểm này có thể nói là khuôn viên của đền rất khang trang, đảm bảo cho nhân dân, các cháu học sinh đến nhân dịp Lễ khai hội. Đặc biệt trong Lễ hội truyền thống, đền thờ Trạng Nguyễn Hiền được tổ chức ngày 14, 15, 16 tháng 8 âm lịch hàng năm, chúng tôi đưa việc vinh danh học tập của địa phương vào Lễ hội, tổ chức trao thưởng và có quỹ khuyến học Nguyễn Hiền. Tổ chức thi Trạng Nguyên nhí tuổi 13, thi vở sạch chữ đẹp trong Lễ hội đền thờ Trạng nhằm phát huy giá trị và khuyến khích việc tự học, vươn lên trong học tập, noi theo gương của cụ. Đảng bộ và chính quyền nhân dân xã Nam Thắng mong muốn trong thời gian tới đề nghị các cấp, các ngành, sẽ mời các nhà khoa học, các nhà sử học đến tham dự. Vì cụ Đỗ Trạng ở tuổi còn rất nhỏ, cụ cũng mất sớm cho nên những tìm hiểu về cụ còn hạn chế, mong muốn các nhà khoa học phối hợp cùng với địa phương để làm rõ hơn, phát huy giá trị về việc học theo tấm gương cụ Nguyễn Hiền.

le hoi 2 min - Phát huy giá trị văn hóa lịch sử: Trên quê hương Trạng nguyên Nguyễn HiềnLễ hội đền thờ Trạng nguyên Nguyễn Hiền, thôn Dương A, xã Nam Thắng, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định.

Nhà văn Phùng Văn Khai: Thưa PGS. TS Đỗ Lai Thúy, chúng ta vừa rồi đã thực hiện rất thành công và bài bản Hội thảo Khoa học về Danh nhân, ông tổ nghề thêu Lê Công Hành. Hiện nay, chính quyền địa phương xã Nam Thắng mong muốn Viện Nhân học Văn hóa phối hợp với địa phương mời thêm các nhà nghiên cứu lịch sử, các nhà khoa học để thực hiện chương trình Tọa đàm về Trạng nguyên Nguyễn Hiền. Với tư cách Viện trưởng Viện Nhân học Văn hóa, theo ông chúng ta sẽ có những bước như thế nào để tổ chức tốt việc tôn vinh Trạng nguyên Nguyễn Hiền trong bối cảnh hiện nay?

PGS. TS Đỗ Lai Thúy: Theo tôi, để có thể làm một Hội thảo về Trạng Nguyên Nguyễn Hiền thì trước hết, như anh Phùng Văn Khai có đề nghị, tôi cũng rất  đồng ý. Tức là mình sẽ có một chuyến khảo sát về quê quê hương Nam Thắng để tìm hiểu về địa lý, môi sinh, nơi sinh ra cụ Nguyễn Hiền. Không phải ngẫu nhiên mà lại sinh ra cụ Nguyễn Hiền, rõ ràng là phải dựa trên những đặc điểm ưu việt của quê hương. Thứ hai nữa là về mặt lịch sử, tức là tư liệu về cụ Nguyễn Hiền là cũng ít, cũng có thể cuộc đời cụ quá ngắn, cho nên những công lao của cụ  chưa được ghi đầy đủ. Bởi vậy tiếp cận cụ Nguyễn Hiền như một nhân vật lịch sử thuần túy nó cũng có hạn chế. Tôi nghĩ rằng chúng ta lên tiếp cận từ góc độ nhân vật văn hóa lịch sử. Vì cụ là có những đặc điểm về văn hóa cần phải lý giải như tôi đã nói. Tức là tại sao mà cụ lại có thể đỗ Trạng Nguyên khi mà mới 13 tuổi, đấy cũng là một đặc điểm. Thứ ba là gương sáng của cụ đối với học tập không chỉ ngày xưa mà mà đến ngày nay rất là quan trọng, đặc biệt là đối với các cháu ở phổ thông. Kể cả chuyện các anh nói, cụ Nguyễn Hiền làm Thành hoàng làng, đấy cũng là một cái đặc điểm hay. Tất cả những điều đó sẽ tiếp cận từ những góc độ khác nhau như thế. Tôi nghĩ rằng trước hết mình sẽ có một buổi Tọa đàm và tôi nghĩ rằng buổi Tọa đàm đó sẽ thành công, sẽ có nhiều tư liệu mới. Sau đó, trên cơ sở toàn diện, chúng ta chuẩn bị kỹ để có thể tiến tới một buổi Hội thảo nghiêm chỉnh và từ Hội thảo đó thì mới ra được một cuốn sách. Tôi rất mong sau thành công của Hội thảo khoa học về Danh nhân, ông tổ nghề thêu Lê Công Hành, Hội thảo về Trạng nguyên Nguyễn Hiền cũng có một thành công tương tự.

Nha bao Bao Tho nguoi chap but cuoc phong van - Phát huy giá trị văn hóa lịch sử: Trên quê hương Trạng nguyên Nguyễn HiềnNhà báo Bảo Thơ- người chấp bút cuộc phỏng vấn.

Nhà văn Phùng Văn Khai: Xin cảm ơn thầy Thúy và các anh, các chị! Tôi cho rằng đã đến lúc chúng ta phải khẩn trương, không riêng gì với cụ Nguyễn Hiền mà cả với các cụ có công với nước khác. Những danh nhân, danh thần, người đỗ đạt khoa bảng, những người thực tài cống hiến, đã  đến lúc chúng ta phải làm, không những ở khu vực nhà nước, khu vực chính quyền địa phương mà chúng ta phải khơi thông các nguồn lực khác để thực hiện. Như đồng chí Bí thư Phạm Văn Soái đã nói, các anh luôn muốn khơi thông các nơi thì mới làm được. Với sự kiện này, chúng ta tin sẽ nhận được sự đồng hành của rất nhiều người có tâm với văn hóa lịch sử.  

Xin cảm ơn các anh chị đã tham gia buổi phỏng vấn này!

Bảo Thơ – ghi từ cuộc trò chuyện

 

 

 

 

     


     

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây