Bốn cách để thưởng thức nhật thực – Samantha Rolfe

Bốn cách để thưởng thức nhật thực - Samantha Rolfe

Bốn cách để thưởng thức nhật thực

Tác giả: Samantha Rolfe*

Nhật thực thường thấy trong phim là nhật thực toàn phần – một sự kiện khá hiếm. Chúng có thể là những gì bạn nghĩ đến khi nghe từ nhật thực.

Nhật thực toàn phần xảy ra khi Mặt trăng và Mặt trời thẳng hàng trên bầu trời, theo đó, Mặt trăng che khuất toàn bộ hình bóng của  Mặt trời – được gọi là toàn bộ. Ở một nơi nào đó trên Trái đất, những điều này xảy ra khoảng 18 tháng một lần.

Tuy nhiên, tất cả chúng ta không thể trải nghiệm toàn bộ mọi lúc, bởi vì bóng của Mặt trăng theo một đường hẹp trên bề mặt Trái đất. Bất kỳ điểm nào trên Trái đất đều chỉ có khả năng trải qua điều này khoảng 375 năm một lần .

Việc có thể xem nhật thực toàn phần phụ thuộc rất nhiều vào vị trí của bạn và bầu trời không có mây (hoặc ít nhất là những đám mây loang lổ). Mặc dù tính toàn phần không phổ biến lắm, nhưng bạn có thể sẽ có nhiều nhật thực một phần từ vị trí của mình trong những năm qua. Nếu bạn đủ may mắn để đi vào con đường của nhật thực toàn phần hoặc một phần, hãy chuẩn bị và biết điều gì sẽ xảy ra .

Ở Vương quốc Anh, chúng ta sẽ được xem nhật thực một phần vào ngày 10 tháng 6 năm 2021. Dưới đây là một số gợi ý về những việc cần làm khi xảy ra nhật thực.

Trong bất kỳ kỳ nguyệt thực nào, sự chặn ánh sáng và sức nóng của Mặt trời có nghĩa là nó sẽ trở nên tối hơn và lạnh hơn. Độ tối và độ mát như thế nào là tùy  thuộc vào mức độ bị che khuất của Mặt trời. Trong nguyệt thực một phần lớn hơn 50%, ánh sáng có thể bị chặn lại để tạo ra sự xuất hiện của hoàng hôn.Trăng máu 

  1. Chú ý Mặt trăng chặn ánh sáng và sức nóng của Mặt trời

Trong bất kỳ kỳ nguyệt thực nào, sự chặn ánh sáng và sức nóng của Mặt trời có nghĩa là nó sẽ trở nên tối hơn và lạnh hơn. Độ tối và độ mát như thế nào là tùy  thuộc vào mức độ bị che khuất của Mặt trời. Trong nguyệt thực một phần lớn hơn 50%, ánh sáng có thể bị chặn lại để tạo ra sự xuất hiện của hoàng hôn.

Điều này có thể gây nhầm lẫn cho động vật hoang dã ở địa phương. Bạn có thể nhận thấy: chim im bặt không cất tiếng hót và dơi có thể bắt đầu đi kiếm ăn, mặc dù đó có thể là giữa ngày.

  1. Kiểm tra thuyết tương đối của Einstein

Newton cho rằng lực hấp dẫn là lực giữa hai vật thể, nhưng thuyết tương đối rộng năm 1915 của Einstein dựa trên ý tưởng rằng lực hấp dẫn khiến không – thời gian bị bẻ cong. Điều này có nghĩa là các vật thể có khối lượng lớn như các ngôi sao khiến đường đi của ánh sáng bị uốn cong khi nó đi qua chúng.

Theo lý thuyết của Einstein, Mặt trời là một vật thể khổng lồ sẽ bẻ cong ánh sáng từ các ngôi sao ở xa khi nó đi qua trước mặt chúng. Thông thường, Mặt trời quá sáng để nhận thấy ánh sáng này. Tuy nhiên, trong vài phút đen tối của nguyệt thực toàn phần, bạn có thể nhìn thấy những ngôi sao gần Mặt trời.

Hơn 100 năm trước , một người tên là Arthur Eddington đã thiết lập một chuyến thám hiểm đến hai địa điểm. Một đội đã đến đảo Príncipe ở Tây Phi, và đội kia đến Sobral, Brazil. Họ đã chụp ảnh nhật thực từ hai địa điểm cho phép các phép đo so sánh vị trí của các ngôi sao để chứng minh lý thuyết của Einstein là đúng.

Một biểu đồ cho thấy các vật thể khối lượng lớn bẻ cong không – thời gian như thế nào.

Ngay cả khi bạn không biết trước nó đang xảy ra, bạn cũng không nên lo ngại về hiện tượng nhật thực toàn phần của Mặt trời. Với sự hiểu biết khoa học hiện đại của chúng ta về quỹ đạo của các vật thể trong hệ mặt trời, chúng ta sẽ hiểu tại sao nó lại xuất hiện. Chúng ta có thể (và thường làm) để cho nhiều nguyệt thực, đặc biệt là nguyệt thực một phần, trôi qua chúng ta mà không được chú ý.Siêu trăng ở Thái Lan – Ảnh RFP

  1. Hãy nghĩ về tổ tiên của chúng ta

Ngay cả khi bạn không biết trước nó đang xảy ra, bạn cũng không nên lo ngại về hiện tượng nhật thực toàn phần của Mặt trời. Với sự hiểu biết khoa học hiện đại của chúng ta về quỹ đạo của các vật thể trong hệ mặt trời, chúng ta sẽ hiểu tại sao nó lại xuất hiện. Chúng ta có thể (và thường làm) để cho nhiều nguyệt thực, đặc biệt là nguyệt thực một phần, trôi qua chúng ta mà không được chú ý.

Các nhà khoa học cổ đại đã tiến hành các thí nghiệm về kích thước của Trái đất, Mặt trời và Mặt trăng vào khoảng 2.000 năm trước, những thí nghiệm bạn có thể tự mình thử ngày nay. Tổ tiên của chúng ta không có hiểu biết hiện đại như là chúng ta.

Do đó, các nền văn hóa từ khắp nơi trên thế giới đã tạo ra những câu chuyện để giải thích những gì đang xảy ra. Nhật thực trong lịch sử đã buộc phải đình chiến giữa các quốc gia chiến tranh, khiến một vị vua sợ hãi đến chết và thường được coi là điềm báo.

  1. Xem nhật thực xảy ra – một cách an toàn

Chúng ta đang sống trong một thời kỳ trên hành tinh này, nơi mà khoảng cách của quỹ đạo Mặt trăng có nghĩa là kích thước biểu kiến ​​của Mặt trời và Mặt trăng xấp xỉ bằng nhau trên bầu trời. Mặt trăng đang di chuyển rất chậm khỏi Trái đất, vì vậy các lần nhật thực toàn phần không phải lúc nào con cháu của chúng ta cũng được hưởng .

Trong những ngày trước sự kiện, hãy kiểm tra thời tiết và lưu ý thời gian bắt đầu, điểm cực đại và kết thúc của nguyệt thực.

Bạn có thể quan sát nhật thực một phần hoặc toàn phần một cách an toàn với các vật dụng xung quanh nhà – có thể sử dụng camera lỗ kim tự chế hoặc thậm chí là chao bếp (cái rây lọc – ND). Đừng bao giờ nhìn thẳng vào Mặt trời mà không có thiết bị chuyên dụng vì nó có thể gây tổn thương mắt vĩnh viễn.

Một điều kỳ lạ mà chúng ta không hiểu trong khi xảy ra nguyệt thực toàn phần là các dải bóng – các vạch sáng và tối xuất hiện trên mặt đất ngay trước khi xảy ra nguyệt thực. Nếu bạn đang ở trong con đường trống rải, bạn có thể cố gắng ghi lại bất kỳ bằng chứng nào về chúng.

Thậm chí bạn chỉ dành một vài phút để chú ý và tận hưởng những sự kiện thiên văn này, nó có thể giúp bạn cảm thấy kết nối hơn với môi trường rộng lớn hơn và vị trí của bạn trên Trái đất.

Samantha Rolfe –  Anh Dy (dịch)


Chú thích:

* Samantha Rolfe: Giảng viên ngành Sinh vật học thiên văn và Cán bộ kỹ thuật chính tại Đài quan sát Bayfordbury, Đại học Hertfordshire

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây